موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه Journal of Islamic Studies And Research (Joisas) مجله پژوهش و مطالعات علوم اسلامی 2676-5780 8 84 2026 07 20 تدوین چارچوب مشاوره شغلی مبتنی بر رویکرد روانشناسی اسلامی و ارزیابی میزان کارایی آن 9 16 FA محسن توفیقی گروه روانشناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران محسن توفیقی گروه روانشناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 2026 01 03 پژوهش حاضر با هدف تدوین چارچوب جامع مشاوره شغلی مبتنی بر اصول و مبانی روانشناسی اسلامی و ارزیابی تجربی کارایی آن بر مؤلفه های سازگاری شغلی، معنای کار و تصمیم گیری حرفه ای مراجعان به مرحله اجرا درآمد. رویکرد این مطالعه آمیخته (کیفی–کمّی) از نوع طرح اکتشافی متوالی بود. در بخش کیفی، با استفاده از روش تحلیل مضمون شبکه ای متون بنیادین اسلامی (قرآن کریم و متون معتبر روایی) و اسناد بالادستی و مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۱۵ نفر از صاحب نظران حوزه روانشناسی اسلامی و مشاوره شغلی، الگوی مفهومی تدوین و روایی محتوایی کیفی و کمّی آن با محاسبه نسبت روایی محتوایی (CVR =0/88) و شاخص روایی محتوایی (CVI =0/91 ) تأیید شد. در بخش کمّی، از طرح نیمه آزمایشی پیش آزمون–پس آزمون همراه با گروه گواه استفاده شد. جامعه آماری شامل کلیه مراجعان جویای مشاوره شغلی و دچار تعارضات حرفه ای به مراکز خدمات روانشناختی و مشاوره ای شهر اصفهان در سال ۱۴۰۲–۱۴۰۳ بود که از بین آنان، تعداد ۵۰ نفر با روش نمونه گیری هدفمند غربالگری شده و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۵ نفر) و گواه (۲۵ نفر) جای دهی شدند. گروه آزمایش تحت مداخله مبتنی بر چارچوب مشاوره شغلی اسلامی در قالب ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای قرار گرفت، در حالی که گروه گواه مداخله متداول سازش یافتگی شغلی را دریافت کرد. ابزارهای سنجش شامل پرسشنامه سازگاری شغلی دیویس و لافکوایست، پرسشنامه معنای کار استگر و مقیاس تردید در تصمیم گیری شغلی اسویراس بودند. تحلیل داده ها با بهره گیری از آمار توصیفی و آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیری (MANCOVA) انجام پذیرفت. نتایج نشان داد که چارچوب تدوین شده منجر به افزایش معنادار آماری در سازگاری شغلی ، ابعاد معنای کار و کاهش چشمگیر تردید در تصمیم گیری شغلی در گروه آزمایش در مقایسه با گروه گواه شد. در نتیجه، چارچوب روانشناسی اسلامی با ارتقای نگاه توحیدی به کار و پیوند کرامت فردی با خدمت اجتماعی، ابزاری کارآمد جهت جهت دهی مسیر شغلی ارائه می دهد. https://www.joisas.ir/downloadfilepdf/25125