موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه Journal of Islamic Studies And Research (Joisas) مجله پژوهش و مطالعات علوم اسلامی 2676-5780 8 84 2026 07 22 جوان در آیینه قرآن و روایات 34 40 FA محمود صفایی کارشناسی ارشد علوم سیاسی، مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندر گناوه، ایران محمود صفایی کارشناسی ارشد علوم سیاسی، مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندر گناوه، ایران 2026 05 04 دوران جوانی، منزلت کم نظیری در منظومه معارف اسلامی دارد؛ چنان که قرآن کریم شخصیت های برجسته خود را غالباً جوان معرفی می کند و سیره نبوی و علوی نیز جوانان را در خط مقدم تحولات دینی و اجتماعی جای داده است. پرسش اصلی پژوهش حاضر آن است که متون دینی چه تصویری از «جوان» ارائه می دهند و کدام ویژگی ها و کارکردهایی را برای او بر می شمارند؟ این مقاله با روش توصیفی–تحلیلی و با اتکا به آیات قرآن و روایات معصومین (ع)، نخست چارچوب مفهومی «فتیّه» و «شباب» را تبیین و سپس الگوهای قرآنی جوان (حضرت یوسف، حضرت ابراهیم، اصحاب کهف و دیگران) و کانون های محوری روایات را تحلیل می کند. یافته ها نشان می دهد در نگاه دینی، جوانی سرمایه ای پایان ناپذیر و پرسؤال خیز است که سه ظرفیت عمده دارد: دلِ نرم و پذیرای حق، توان جسمی و معنوی برای عبادت و جهاد، و ورود به صحنه اجتماعی. در مقابل، روایات با بیان صریح آفت های دوران جوانی (شور و غفلت، سبک سری، هوی طلبی)، راهکارهایی چون خردورزی، علم آموزی، کار، ازدواج و احسان به والدین را پیش روی جوان می نهد. نتایج این پژوهش می تواند مبنایی برای برنامه ریزی فرهنگی، تربیتی و اجتماعی بر پایه معارف ثقلین فراهم آورد. https://www.joisas.ir/downloadfilepdf/26161