تحولات شتابان محیطی، پیچیدگی‌های فزاینده فرهنگی و آموزشی، و ضرورت پاسخ‌گویی خلاقانه به نیازهای متنوع ذی‌نفعان، موجب شده است که سبک‌های متعارف مدیریت در مؤسسات آموزشی-فرهنگی با محدودیت‌های جدی مواجه شوند. در چنین بستری، «رهبری هنرمندانه» به‌عنوان رویکردی نوین، انسان‌محور، معناساز و خلاق، توجه پژوهشگران و مدیران را به خود جلب کرده است. هدف این پژوهش، توسعه و تبیین یک چارچوب مفهومی برای شایستگی‌های رهبری هنرمندانه در مدیران مؤسسات آموزشی-فرهنگی و بررسی اعتبار آن است. این مطالعه با رویکردی ترکیبی و در دو فاز کیفی و کمی طراحی شده است. در فاز کیفی، با استفاده از روش دلفی و مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته با خبرگان حوزه‌های مدیریت آموزشی، مطالعات هنری، رهبری تحول‌آفرین و مدیریت فرهنگی، مؤلفه‌های اصلی شایستگی‌های رهبری هنرمندانه استخراج شد. تحلیل داده‌های کیفی نشان داد که این شایستگی‌ها در سه حوزه اصلی قابل طبقه‌بندی‌اند: «بینش زیبایی‌شناختی»، «قابلیت تأثیرگذاری هنری» و «مدیریت فرآیند خلاقیت». در فاز کمی، بر اساس یافته‌های کیفی، پرسشنامه‌ای تخصصی تدوین و در میان ۲۱۰ نفر از مدیران و کارشناسان ارشد مؤسسات فرهنگی و آموزشی توزیع شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی و مدل‌سازی معادلات ساختاری تحلیل شدند. نتایج نشان داد که مدل پیشنهادی از برازش مطلوبی برخوردار است و ابعاد سه‌گانه شایستگی رهبری هنرمندانه، اثر مثبت و معناداری بر رضایت شغلی کارکنان، ارتقای کیفیت خروجی‌های آموزشی-فرهنگی و تقویت ظرفیت نوآوری سازمانی دارند. همچنین، مؤلفه‌هایی چون همدلی عمیق، تجسم‌سازی چشم‌انداز، روایت‌پردازی الهام‌بخش، خلق فضای امن برای آزمون و خطا، و هدایت حساس و منعطف فرآیندهای خلاق، بیشترین نقش را در تبیین رهبری هنرمندانه ایفا می‌کنند. یافته‌های این پژوهش می‌تواند مبنایی برای طراحی برنامه‌های توسعه مدیران، تدوین الگوهای ارزیابی شایستگی و بازاندیشی در سیاست‌های مدیریت منابع انسانی در مؤسسات آموزشی-فرهنگی فراهم آورد.

رهبری هنرمندانه شایستگی‌های رهبری چارچوب مفهومی مدیریت خلاقیت توسعه رهبری.